Ánh sáng phơn phớt của ngọn đèn điện phủ rua mầu hồ thủy tỏa ra trong buồng như đồng hóa với bốn bức tường lơ nhạt.
Ngồi đối diện với người xưa, Chi sẽ vuốt ve con ngủ trong lòng, hai mắt đăm đăm mơ mộng ... khuôn mặt nàng tươi tắn phản chiếu ánh đèn lại càng thêm tươị
Hai người ngồi im như thế đã khá lâụ Bỗng Tú thở dài sẽ bảo:
- Em xử đại lượng với anh thực chỉ làm cho anh thêm tủi thẹn vì anh không đáng làm chồng em. Một đứa bần tiện như anh nào có hay ho gì mà em còn lưu luyến.
Chi ngắt lời:
- Sao lại bần tiện? Anh thực ít lòng tự ái!
Rồi, yên lặng một lúc nàng vừa cúi xuống hôn con, vừa âu yếm tiếp:
- Mà dù anh có ... chăng nữa em cũng chỉ biết là em yêu anh, vì em đã có con với anh rồị..
Mấy tiếng "em đã có con" bỗng gieo vào lòng Tú một cảm giác lạ lùng: nửa e thẹn nửa xót thương. Vì, chạnh tưởng đến sự bẩn thỉu lúc nuôi con, chàng ghê tởm vô cùng, tưởng như nếu ở địa vị ấy, chàng không thể nào chịu được.
Thế mà Chi vẫn vui, vẫn cam lòng chịu khổ ...
- Trời! ta thực là một thằng khốn nạn.
Bao sự ghê sợ, cảm thương trong lòng, Tú bỗng nhiên thốt ra lời tự mắng. Chi biết là chàng bị lương tâm cắn rứt nên ngọt ngào sẽ nhủ:
- Thôi! xin anh đừng nhắc lại chuyện xưa làm gì nữạ Chuyện đã qua rồi thì hơi đâu mà nghĩ đến cho nhọc lòng. Ta có đau khổ nhiều mới biết thương nhaụ..
Em khổ nhiều lắm rồi, nên bây giờ chỉ muốn vui, anh cứ nghĩ quanh nghĩ quẩn mãi như thế thì em còn vui sao được, (Đến đây giọng nàng đổi ra vẻ âu yếm nũng nịụ) Nay mai chúng ta đã được xum họp một nhà, sung sướng biết bao nhiêu! Nếu anh cứ buồn, em giận cho đấy, đừng kêụ
Tú càng thêm chua xót, chàng nào có thể theo được ý người yêu vì chàng đang mắc bệnh lao trầm trọng. Động lòng, chàng gục đầu xuống bàn mà sụt sùi khóc.
Nhưng Chi nào hiểu thấu sự đau đớn của cố nhân! Nàng chỉ có một định kiến là Tú bị lương tâm cắn rứt nên mới thảm thương như thế.
Vậy nên trong lúc Tú nước mắt đầm đìa thì trái lại Chi lặng lẽ nhìn chàng hai mắt lộ vẻ nồng nàn vô hạn. Giá lúc ấy Tú ngẩng mặt trông lên thì chắc phải cảm động vì cái nhan sắc đắm say của nàng. Hơn nữa nếu chàng đọc được tư tưởng của người yêu thì có lẽ cũng say sưa hạnh phúc mà cùng nàng hoan hỉ vì, Chi đương nghĩ đến sự ái ân "vô nghĩa" cũng như người quả phụ kia ngồi mơ màng cái lúc hương đượm lửa nồng.
Mà sao nàng khác người quả phụ? Trong mấy năm xa cách, nàng chẳng được biết thú mây mưa, chẳng hy vọng gì được tái hợp với người tình cũ thì nào khác một người góa chồng ở vậy nuôi con?
Nhưng may sao! Tú lại trở về dương thế để cùng nàng chắp lại tình xưạ ôi hạnh phúc! Ngờ đâu người mà ta coi như đã chết, vẫn ở trên đờị Tâm sự Chi lúc đó thực không khác gì người trinh phụ được tin chồng đã chết trận mà một hôm, bỗng thấy trở về quê quán!

Nhưng chợt nhớ ra rằng Tú còn mỏi mệt vì nước da chàng xanh xao quá đỗi, Chi lại thở dài tự nhủ: "Đời còn dài, hy vọng còn nhiều! Đi đâu mà vộị Làm thế chả sợ con nó cười cho!" Rồi nàng ẵm con đứng dậy âu yếm bảo tình lang:
- Em đi ngủ đây, mệt lắm rồị Còn anh, anh nên bắt chước Quan Công lúc bị giam trong trại quân Tào mà cầm đuốc chờ cho đến sáng để tránh sự hiềm nghi, nếu không có đuốc thì cầm đèn cũng được.
Nói xong, nàng mỉm cười để lộ hai hàm răng trắng muốt như những nụ ngọc lan rồi vui vẻ ôm con lên giường. Khi đã đặt thằng ân xuống đệm, nàng cũng nằm theo; một tay lồng xuống cổ con miệng thì xuýt xoa nói nựng ra chiều âu yếm. Một lúc sau cả hai mẹ con đều ngủ saỵ
Ngồi tỳ tay vào gò má, Tú lặng ngắm người yêu trong lòng xiết bao lo ngạị Mấy hôm nay vì trời ấm áp chàng không ho nên Chi vẫn chưa biết là chàng mắc thứ bệnh hiểm nghèọ ôi! nếu nàng hiểu rõ thì nào có thể vui sướng như vậy được. Nghĩ lẩn thẩn, Tú lại tự trách mình sao chẳng nói ra từ trước để cho nàng chán nản mà vui lòng làm bạn với Lương.
Chàng lại nghĩ đến cha mẹ, họ hàng, đến cái tội làm cửa nhà tan nát.
Rồi từ đời ký vãng quay về đời hiện tại, Tú bỗng nghĩ đến con.
Lúc nãy Chi đã nói với chàng: Chi không dám lấy chồng cũng một phần vì thằng con đó. Như vậy có lẽ nàng đã miễn cưỡng gửi thân cho chàng vì tình thương con quá nặng. Đối với lòng hy sinh cao quý ấy, chàng sao nỡ giữ lòng ích kỷ để nàng phải vì mình mà bỏ phí ngày xanh!
Hơn nữa, cứ theo những sách nói về "sinh lý" thì những đứa con đẻ hoang dù có trí thông minh đến đâu cũng chỉ là những phường gian ác; thằng ân sao tránh khỏi được cái lẽ đương nhiên ấỵ
Trong lúc phân vân, người đa cảm thường hay để định kiến mê hoặc, cái thuyết "di truyền tổ phụ" vừa nảy ra trong óc đã làm cho Tú nhận thấy thằng ân quả là một đứa con gian ác, từ tính hay vòi đến cặp mắt to và sáng quắc, chàng đều cho là những nét đặc biệt của kẻ gian hùng.
- Trời ơi! Nếu thế Chi sẽ phải khổ sở suốt đời vì con, mà xã hội sau này cũng thêm một con trùng độc. Ta biết làm thế nào mà cứu được nàng ra khỏi vòng đau khổ? Ta biết làm thế nào mà trừ được cái vạ sau nàỷ
Lời than thở thốt ra trong lúc lo buồn thương cảm đủ tỏ là Tú muốn ... trước khi nhắm mắt, cho xong đời thằng bé.
Giết nó đi chăng? Không, chàng không đủ can đảm làm cái thủ đoạn gớm ghê ấỵ Nhưng chả nhẽ chàng lại cam lòng để nó đầy đọa thân Chỉ
May sao đang lúc băn khoăn lo sợ, Tú bỗng nghĩ đến cái tư tưởng sâu sắc về đời người của một nhà triết học tây phương: người ta dù hư hỏng đến đâu cũng có thể tu tâm cải quá được, chàng thở ra, nghĩ thầm: "Chính ta đây, trước thế mà nay còn biết hối hận nữa là thằng bé con, nếu ta khéo dậy thì may ra nó cũng thành người lương thiện."
Rồi chạnh tưởng đến bước đường mai hậu mà chàng đã phác họa trong tâm trí, Tú cảm động lẩm bẩm nói một mình:
- Ta làm nên tội thì bây giờ phải mang cái trách nhiệm nặng nề ấy chứ nào phải bỗng dưng đeo cái vạ vào mình.
Đêm đã khuyạ..
Tú càng ngẫm nghĩ càng xót xa vì nỗi niềm khe khắt. Sự xót xa chứa trong tâm não lại như truyền vào gân cốt làm cho chàng mệt mỏi vô cùng. Không gượng được nữa, chàng uể oải đứng dậy đến bên giường định nằm ngủ, nhưng, không biết tại hữu ý hay vô tình, Chi lại nằm nghênh ngang ở giữa giường, thành thử chàng lúng túng không dám đặt mình xuống. Mà hai mẹ con Chi đã thiêm thiếp giấc nồng, chàng toan gọi bảo nàng nằm dịch vào trong nhưng lại không dám, đành se sẽ nằm ghé bên mép giường.
Một lúc sau, vừa sắp thiu thiu ngủ thì bỗng nhiên Tú ngã lăn từ trên giường xuống sàn gác. Chàng vừa đau đớn, vửa tủi thân, chỉ muốn khóc òạ Nhưng chàng bỗng tỉnh táo không muốn ngủ nên nữa lặng lẽ đến bên bàn giấy viết cho Chi bức thư từ biệt.
Bức thư ấy như sau này:
Mười hai giờ đêm, trong lúc em yên giấc;
Em CHI,
Dù anh có ích kỷ đến đâu chăng nữa, anh cũng không thể nào cùng em chung sống được, vì, khổ tâm cho chúng ta quá, anh hiện đương mắc bệnh lao, chỉ một vài năm nữa sẽ không còn ở trên đời nàỵ Nếu lúc đó chúng ta đã thành chồng vợ thì đời em sẽ ra saỏ
Vì vậy anh phải trốn ra đi ... Khốn nạn! Sao từ lúc đến thăm anh, em vui thế. Nhưng thấy em vui, anh chỉ khóc ngấm, than ngầm, than cho cái duyên kiếp tàn tệ của đôi tạ..
Nhưng anh lại nghĩ rằng: trời không cho chúng ta được xum họp là một sự chí công vì nếu cha con anh mang nhau đi, anh biết lắm, thì em sẽ được hoàn toàn vui sướng. Mất thằng ân, em sẽ không đau đớn, vì nó nào phải là một đứa trẻ ngoan để những lúc vắng bạn thân yêu, em cùng nó tỉ tê trò truyện. Anh đã quan sát diện mạo và cử chỉ của nó thì biết là nó sẽ trở nên một đứa gian hùng, một thằng ăn cắp như anh.
Đọc đến đây chắc em cũng bồi hồi thương tiếc cha con anh. Cũng đau đớn vì đứa bạc bội này mà có lẽ phải sa hai hàng lệ, nhưng anh tin rằng rồi em sẽ hiểu lòng anh. Em ơi! Anh nỡ lòng nào để cho em phải vì một người vô dụng mà bỏ phí ngày xanh. Em khổ sở đã bao lâu vì thằng con đó thì ngày nay xin em trả lại nó cho anh mà an hưởng cuộc đời tự do trong sạch.
Hai cha con mang nhau đi đâu, em cũng chẳng nên nghĩ đến làm gì. Nhưng anh xin nói để em an lòng: trong những ngày còn sống, anh sẽ tận tâm dậy dỗ và truyền cho nó bệnh lao ... Anh sẽ cho nó hít những trùng ghê tởm chứa trong hơi thở anh vào phổi nó để trừ một đứa gian hùng tương lai cho xã hộị
Thôi, em quên đi nhé! Đừng nghĩ đến anh nữạ Anh đã làm hại một đời em thì bây giờ anh xin trả lại em nhưng ngày xanh vui sáng.
Rồi một buổi chiều đông, trong một căn nhà lá ở thôn quê, một người đàn ông còn trẻ, tay ôm đứa con hấp hối mà chính mình cũng hấp hối như con, nhưng trước khi thở hơi cuối cùng, chàng ta còn cầu nguyện cho người bạn gái thân yêu mọi sự sung sướng ở đờị
Người yêu em
Tú
Bức thư tuy vắn tắt song Tú viết lâụ Mà lúc đó chẳng biết chàng có thương tiếc Chi không, nhưng nét mặt nghiêm trang và nghĩ ngợi đủ tỏ rằng chàng tin là việc mình sắp làm có một ý nghĩa thiêng liêng, chàng cảm thấy đời Chi sẽ vui tươi rực rỡ.
Mà cũng bởi thế nên khi buông bút, Tú động lòng quá, bưng mặt khóc sụt sùi ....

o0o

Sáng hôm sau, lúc Chi sực tỉnh thì trời đã rạng đông. Người mà nàng nghĩ đến trước tiên là Tú, chồng nàng, người chồng theo tâm tưởng. Rồi, không thấy Tú nằm bên cạnh nàng lại mỉm cười, tung chăn trỗi dậy, nét mặt có vẻ bẽn lẽn khôi hàị
Giấc ngủ ngon trong đêm ấy đã làm cho tinh thần người thiếu phụ được tỉnh táọ Nàng tươi như đóa hoa nở về ban sáng.
Nàng vẫn nghĩ đến người yêu ... Tần ngần nhìn góc giường bỏ trống, trong óc Chi bỗng nảy ra một ý tưởng ngồ ngộ. Nàng thở ra, lẩm bẩm nói một mình:
- Chả biết hôm qua anh chàng có ngủ hay không? Hay lại bắt chước Quan Công thật?
Rồi thấy hơi lạnh như ngấm vào thịt da, nàng rùng mình một cách sung sướng.
Phải, Chi sung sướng lắm ... Nàng có vẻ cảm động, nũng nịu và tình tứ như một cô dâu sắp đến tối tân phòng. Nhưng ngao ngán biết bao! Khi nàng ngó ra ngoài màn xem Tú ở đâu thì một cảnh bỗng làm cho nàng cảm động:
Trên mặt bàn kê sát giường, Tú nằm ngủ, chân bỏ thõng, tay chắp lên ngực, miệng há hốc như một cái thây ngườị Thốt nhiên Chi hối hận, lẩm bẩm tự trách mình vô ý. Nàng cảm thương Tú quá nên vùng trỗi dậy đến bên bàn sẽ nâng đầu Tú lên âu yếm gọi:
- Anh, anh dậy đi ... trời sáng rồi!
Mở mắt ra trông thấy Chi, Tú thở dài như lo lắng rồi sẽ cầm tay nàng mà nhìn châng châng ... Chàng thực không ngờ rằng Chi lại tình tứ, ngây thơ đến thế được.
"Giấc mộng ngày xuân" mà xưa kia chàng tỏ lời mơ ước trước bạn hiền ngờ đâu nay lại thành sự thực ... Đây, cũng một buổi sáng xuân, cũng lúc vừa tỉnh dậy người yêu đã âu yếm nâng đầụ Nhưng than ôi! Lòng ai riêng say sưa mà chàng thì chỉ thêm tê táị
- Dậy đi anh!
Trời ơi! Có biết bao tình tứ nồng nàn trong lời nói tiếng cười, trong cái hơi thở nhịp nhàng kiạ
- Em!
- Dạ! thôi, dậy đi anh!
- Anh mệt lắm.
- Nhưng cũng phải dậy chứ, ai lại nằm ngủ như thế này không!
Rồi nàng thỏ thẻ trách:
- Chết thật! Hôm qua em ngủ quên đi lúc nào không biết, chẳng để chỗ cho anh nữạ Chào! Thế mà không gọi!
Đoạn, nàng nâng mạnh đầu Tú lên, sẽ nói:
- Nào, dậy đi, dô ta!
Khi Tú đã ngồi dậy hẳn, nàng mới rụt tay ra rồi bẽn lẽn ngồi xuống ghế, lấy hộp lược, gương ở trong ngăn kéo ra chải đầu và đánh phấn. Xong, nàng ngẩng lên thấy Tú vẫn ngồi bó gối trên bàn mà ngẩn mặt ngắm mình thì bật cười nói:
- Kìa! Anh làm sao mà ngẩn ngơ như chúa tàu nghe kèn ấy thế!
Như tỉnh mộng, Tú giật mình, thò chân xuống đất, luýnh quýnh tìm giầỵ Chi tụt đôi dép nan ra cho rồi vui vẻ đến giường con. Tú thấy bàn chân trắng nõn của người yêu in vết lên sàn đày cát bụi thì ái ngại nói:
- Thôi, em cứ đi, không lại lấm chân. Anh xót ruột lắm.
Chi cười nụ, âu yếm đáp:
- Được, em đã có giầỵ Mà, trong mấy năm nay "gót ái tình" bùn pha sắc xạm còn được nữa là ... vài hạt bụi cỏn con.
Câu nói khôi hài ý vị làm cho Tú cũng vui vuị Chàng mạnh mẽ nhảy xuống đất rồi se sẽ bảo:
- Chi không rửa mặt à? ở bẩn thế!
Chi đáp:
- Thôi, có ở bẩn thế em mới được sống lâu mà hầu hạ anh.
Nàng vui sướng quá, nên lúc nào cũng bông đùạ Khi Tú đã đi khỏi ra sân rồi, nàng lại muốn trêu ghẹo nên rón rén theo sau, định dọa cho Tú giật mình. Nhưng kinh ngạc biết bao! Nấp sau bức tường, nàng vừa toan mở miệng nói thì thấy Tú gục đầu xuống tường mà nức nở khóc ... Thì vẻ vui tươi, bỡn cợt trên khuôn mặt Chi cũng dần dần biến đi mà đổi ra vẻ ngơ ngác, bàng hoàng. Rồi sợ Tú biết, nàng quay về chỗ cũ.
Một lúc sau Tú cũng trở vàọ Đợi cho chàng mặc quần áo xong và đến đứng bên mình, Chi mới thở dài, bảo bạn:
- Sao anh lại khóc?
Tú ấp úng trả lời:
- Không, anh khóc bao giờ? Em nói oan cho anh!
- Anh không nên nói dối em như thế. Chúng ta phải vui vẻ mà sống chứ, khổ sở như vậy còn chưa chán hay saỏ Lúc nãy thấy anh khóc, em thực lấy làm buồn, chắc anh có điều gì bí mật muốn giấu em?
Tú gượng cười:
- Bí mật quái gì đâu! Tại thấy em tử tế quá, nên anh cảm động. Thôi, từ giờ trở đi anh không dám thế nữạ
Nhưng như có tâm linh báo trước việc không hay, Chi còn hỏi vặn:
- Vì em tử tế mà anh cảm động thì .... sao anh lại phải ra đằng sau mà khóc, không ở trước mặt em?
Tú nhanh trí đáp luôn:
- Ai lại khóc trước mặt người yêu một cách vô lý như thế bao giờ. Vả lại, lúc ấy, nhân nghĩ đến việc đê tiện của anh mấy năm về trước, anh bỗng tự thẹn ...
- Mà anh khóc?
Tú thở dài:
- Chính thế. Mà thực em cũng khéo lôi thôi! Người giầu sang, tốt bụng chẳng theo lại cam tâm theo đuổi một thằng vô gia cư, vô nghề nghiệp!
Chi đã hết nghi ngờ nên vẻ mặt lại tươi như cũ. Nàng thấy Tú có ý tự khinh thì tỏ ý không bằng lòng:
- ấy đấy, em đã bảo là đừng lôi nó ra nữa thì lại cứ ... Con trai đâu mà chẳng có chút lòng tự ái! Việc đã qua rồi, anh nhắc lại làm gì cho em phải nghĩ?
Rồi, muốn Tú không nghĩ quẩn nữa, nàng mỉm cười, thề độc:
- Từ giờ trở đi, đứa nào còn nói lôi thôi nữa đứa ấy chết!
Tú lại thở dài:
- Nếu thế, anh càng nên nói ... lắm ... Anh thực không đáng ...
Chi ngắt lời:
- Thôi đi, không nói chuyện với người điên!
Đoạn, nàng đến bên giường vừa ẵm thằng ân dậy, vừa bảo Tú:
- Anh cho mẹ con em ăn cái gì đi thôị Đói lắm rồị
Tú nghe lời, vội ra cửa thang cất tiếng gọi thằng nhỏ và bảo nó mua thức ăn sáng mang lên. Một lúc sau, nó bưng lên một cái khay trên để hai bát phở. Lúc quay ra, nó lần lượt nhìn "cậu, mợ" một cách ranh mãnh như có ý nghi ngờ. Chi thấy vậy cũng biết là nó chế nhạo nên đưa mắt liếc tình nhân rồi nũng nịu con:
- ân hôn me đi nào!
Nhưng thằng ân vốn không có lòng yêu mẹ như một đứa trẻ ngoan và cũng chưa từng biết hôn mẹ bao giờ nên nghe mẹ nói, nó chỉ nhoẻn mép cười, tát vào má Chi một cái nên thân. Rồi lúc Chi đặt nó xuống ghế toan và phở cho, nó lại nguây nguẩy:
- Chả ăn cái này đâu! Ăn sữa cơ!
Chi dỗ ngọt:
- Hôm nay em hẵng ăn tạm cái này vậy, sau me sẽ mua sữa cho, chóng ngoan!
Thằng ân đã không nghe lại còn nhè mồm ra khóc và hất bát phở đổ xuống khay, làm cho Tú phải lắc đầu ghê tởm. Nhưng vẫn điềm nhiên, Chi ngọt ngào:
- Đấy, con anh có ngoan không! Gớm, em ngoan làm sao mà ngoan quá! Tôi cũng đến chết về cậu mất thôi!
Nó lại giận dỗi hất nốt bát phở kia, khiến Chi không thể nén được sự tức giận. Nhưng sợ mắng con thì phiền lòng bạn nên nàng chỉ thở dài nói lảng:
- ừ thôi, để me bảo thầy mua sữa cho em vậy!
Lần thứ hai, Tú lặng lẽ theo lời Chi như một cái máỵ Cái tính vòi vĩnh của con đã làm cho chàng quyết tâm theo ý định nên không còn băn khoăn như trước nữạ Cho đến lúc con đã ăn xong, Tú nghiêm nghị nói:
- Bây giờ thì em để con ở nhà mà đến tạ tội với ông Lương. Đã đành rằng ông ta không tức giận vì sự tàn tệ của em nhưng làm như thế chắc ông cũng được vui lòng mà anh đây mới không có điều ân hận.
Chi thẫn thờ đáp:
- Phiền quá nhỉ! Thôi em chả phải tộị Mà em biết thế nào cho phải! Lố lắm anh ạ!
Tú lo lắng, thở dài:
- Em nên nghe anh! ... ông ta là người tốt bụng, vui tính, biết đâu lại chẳng nghe lời em mà vui lòng ...
Chàng không dám nói nốt câu vì chợt nhớ ra rằng lời mình vừa thốt ra chỉ có những ý tưởng vu vợ
Chi lại buồn rầu sẽ trách:
- Thực anh cũng khéo lôi thôị Em đã vui lòng cùng anh thì anh cứ vui lòng mà hưởng; can chi lại nghĩ đến chuyện không đâụ Tệ bạc với anh Lương có họa chăng em phải chịu tiếng, chứ anh, anh ân hận nào có ích gì!
Câu nói như hờn giận, lọt vào tai Tú trong lúc tinh thần khủng hoảng lại làm cho chàng thêm luống cuống. Mà lúc phải ra đi đã đến nơi rồị Chàng nóng ruột quá nhưng chẳng biết nói thế nào cho phải, nên đành lòng nhắc lại:
- Em nên nghe anh.. Anh khổ lắm.
Lúc ấy trong tâm hồn Chi chỉ có những ý tưởng tốt đẹp, nên thấy nét mặt khổ sở, tuyệt vọng của tình nhân nàng bỗng động lòng thương hại và muốn nghe lờị Nàng mơ mộng nói:
- Thì nào em đi! Nhưng nếu anh Lương anh ấy giữ chặt lại không cho về thì cha con anh đừng thương khóc nhé!
Đoạn nàng uể oải đi về phía cầu thang. Tú cảm động đi theo nghẹn ngào:
- Vắng mặt cha con anh, em đừng nghĩ gì nhé!
Rồi chàng lại vẩn vơ tiếp:
- Anh muốn em như thế lòng anh thực đau đớn lắm, nhưng ...
Chi nũng nịu:
- Gớm! Anh quấy lắm, chỉ nói đến chuyện buồn ... Lúc em sắp đi anh phải chúc cho em được "thượng lộ bình an" chứ sao lại nhắc đến những sự lo buồn!
Tú đáp:
- Vâng, anh xin chúc em được bình an!
Trong lúc say sưa hạnh phúc, Chi không biết là lời Tú nói chỉ có ý tiễn biệt chia phôi


o0o

Giấc "mộng ngày xuân" thế là tan vỡ. Chi lại bơ vơ trên đờị Trước nàng còn ngẩn ngơ thương tiếc, nhưng rồi nàng cũng cho Tú nói là phải và nẩy ra ý tưởng trở lại với gia đình để đùm bọc đứa em côi cút. Ngay sau lúc Tú bỏ ra đi, nàng cũng thu xếp áo quần để đi Hưng Hóạ
(ông Bình khi ấy đã được bổ tri huyện Tam Nông)
Ai đã đi xe ô tô đường Hà Nội - Sơn Tây chắc cũng phải để ý đến khoa tụng kinh của những đứa trẻ ăn mày, và nếu ngài nào lại có tính đa nghi nữa, thì dù có coi chúng nó là bọn ranh con đi lừa người, cũng phải động lòng vì những lời chúc tụng to tát của chúng mà cho mỗi đứa một trinh.
Thật vậy, tuy đã tưởng tượng đến cái cảnh vui mừng cảm động khi hai chị em gặp nhau mà Chi cũng chưa quên được sự biệt ly đau đớn vừa quạ Lúc xe đỗ ở phủ Thuận, thấy ba bốn đứa ăn mày xúm nhau vào xin, nàng tức tối đến nỗi phát gắt lên.
Chúng nó hình như đã hiểu nghề lắm nên vội vàng xoay chiến lược. Thằng nào thằng ấy hát ngay những câu chúc tụng:
- Lạy bà, bà sống như cây đa, già như cây quế, con cháu đầy đàn, lên xe xuống ngựa!
- Khổ quá! Thôi, đây cho mỗi đứa một xụ
Chi vứt tiền cho chúng nó xong, mỉm cười quên hết nỗi buồn. Có lẽ lần ấy là lần đầu nàng chú ý đến những kẻ lầm than đói rách và động lòng thương hại những đứa trẻ khốn nạn, kiếm ăn ở dọc đường. Phải! Nếu khối óc ta chỉ lo quanh lo quẩn về gia đình thì còn thì giờ đâu mà nghĩ đến kẻ khốn cùng trong xã hộị
Cái chỗ ô tô dừng bánh kia phải chăng là nơi người đói khó gặp khách cao sang? Mà lời trẻ lạy van bên đường phải chăng là tiếng kêu cầu thiết tha của hạng người cơ cực?
Xe đỗ một lúc lại đi ... Người bố thí cho những đứa ăn xin cũng quên ngay lời van vỉ. Duy đứng bên đường, đứa trẻ vẫn ngóng trông, đợi cái xe khác sắp qua, những cái xe có nhiều khách sang trọng.
Nhưng khách sang trọng nào đã dễ mấy khi gặp kẻ khốn cùng! Họ nào phải chen chúc vào toa xe hàng chật chộị Một cái ô tô con sơn bóng lộn chạy qua dù có chở ông Hoàng chúng nó cũng vô hy vọng, và không chạy ra, xao xác ngửa tay xin. Vì thế cho nên ngày ấy sang ngày khác, năm ấy sang năm khác, thời gian lạnh lùng trôi, người phú quý với đám dân nghèo vẫn cách nhau xạ Chỉ những người chung cảnh ngộ mới năng giúp đỡ bạn nghèọ
Đồng xu Chi cho chúng tuy chẳng đáng là bao, nhưng nàng cũng lấy làm khoan khoáị Là vì, nàng đã động lòng thương xót những đứa trẻ ăn xin như người mới qua cơn bĩ cực động lòng thương xót kẻ còn lâm trong cảnh gian nan của mình khi trước.
Lúc xe đỗ ở Sơn Tây, có một anh hàng kẹo đến mời muạ Thấy hai lọ kẹo bạc hà để trong hòm kính, Chi lại sực nhớ đến ngày em còn bé tí. Quý thường hay vòi tiền nàng để mua những lọ kẹo xinh xinh. Nàng tự nhủ lòng:
- Nếu ta mua cho nó hai lọ kẹo này thì lúc gặp ta nó sẽ sung sướng biết bao!
Nhưng Chi lại cảm động rơm rớm nước mắt: cậu Quý bây giờ đã lớn rồi chứ đâu còn bé tí, đầu húi móng lừa như xưả
Một giờ sau, xe mới tới bến Trung Hà. Bóng mặt trời đã xế. Mấy người lái đò ở trong hàng nước chạy ra đon đả mời:
- ông đi Phủ Đoan? Bà đi Hưng à?
Chi luống cuống đáp:
- Không tôi qua ngang!
Bà hàng nước ngồi trong lều thấy nàng lóng ngóng bèn cất tiếng mời:
- Nghỉ chân xơi nước đã bà ạ. Phà mới sang sông còn lâu mới đến chuyến.
Chi nhìn xuống làn nước đỏ có ý nóng ruột:
- Mấy giờ lại có phà sang, thưa cụ?
Bà hàng nước tươi cười đáp:
- Dạ, nếu có xe còn đến thì họ phải chở ngay, không thì đến bốn giờ!
Một cô lái đò, nước da mai mái, đứng bên cạnh, nhân cơ hội ấy, cất tiếng cười:
- Bà vội tối thì đi nan.
Nghe giọng nói của cô lái đò kéo dài ra, Chi lấy làm lạ, mỉm cười:
- Thế cô lấy tôi bao nhiêủ
- Hai hào bà ạ.
Cô lái ranh mãnh thừa biết khách là người khờ khạo nên bắt chẹt. Nhưng nhìn làn nước mênh mông, Chi còn do dự vì từ thuở bé đến giờ nàng chưa từng đi thuyền nan trên mặt sông lần nàọ
Cô lái lại hỏi:
- Nào, bà có sang không?
- Chịu thôi, thuyền cô bé tí thế kia nhỡ đắm thì chết!
Chừng như không bằng lòng câu nói gở ấy cô lái nguýt dài khách rồi càu nhàu:
- Làm như khổ thuyền giấy không bằng. Mỗi lúc mà đã chết thì thiên hạ còn ai dám đi thuyền! ...
Thoáng thấy tiếng ai như tiếng ông Bình quát trong công đường, nàng bỗng rợn người tưởng như hồn vía đều lên mâỵ Nàng rảo bước đi lên nhà, trong lòng xiết bao lo lắng.
"Em Quý đâủ Em Quý đâủ" Chi lẩm bẩm gọi em rồi chạy đi tìm, nhưng trong nhà vắng ngắt không có một aị Ngơ ngẩn, nàng đứng lặng yên trong buồng khách nét mặt lộ vẻ ảo não vô cùng? ôi cảnh nhà ngày nay so với năm xưa lại tiều tụy hơn nhiều, nàng có ngờ đâủ Bộ sa lông vẫn là mấy chiếc ghế mây với cái bàn tròn nhưng sơn đã long nhiều chỗ. Trên lò sưởi, chiếc đồng hồ cũ rích vẫn kì cạch chạy, nghe rời rạc như muốn ngừng. Bên cạnh, ngổn ngang nào báo tây, nào tráp trầu, nào sách vở. Xung quanh tường mạng nhện trăng đen nghịt và tịnh không có một tờ tranh. Nàng lại ngó sang hai buồng bên thì chỉ thấy những phản, những giường và chiếu, chăn bề bộn.
Đang nghĩ ngợi lo phiền, bỗng Chi nghe tiếng chân người ở đàng saụ Nàng giật mình quay lại thấy người vú già bèn vồ vập hỏi:
- Này, cậu Quý đâu, hả vú?
Vú già nhìn nàng từ đầu đến chân có ý kinh dị;
- Thưa cô, cháu hỏi thế này không phải: cô có phải là cô Chi không ạ?
- Phải, nhưng cậu Quý đâủ
Người vú già đang vui vẻ bỗng đổi ra buồn rầu rồi thở dài một cách thiểu não:
- Cô đi xa nên không biết ... Tháng trước đây, cậu Quý đi tắm sông bị ... chết đuối rồị..
Trời ơi! Cậu Quý chết! Chi có ngờ đâu lại xảy ra sự ghê gớm ấy trong đời nàng. Sự đau đớn đột dậy lên bởi cái tin thảm khốc, làm cho nàng chỉ kịp gọi lên hai tiếng "em ơi" rồi nước mắt bỗng trào ra như suối không sao ngăn được. Nàng phải gục đầu vào tường cho khỏi ngã và lấy cánh tay để vào mi mắt như để ngăn hàng lệ thì những tiếng thổn thức ứ trong tâm can lại làm cho nàng choáng váng, mỗi một lần Chi nấc lên là lồng ngực lại tức vô cùng, tưởng phải vỡ ra làm đôị
Cái tình của Chi đối với em thực không khác gì tình mẫu tử.
Nàng khóc một lúc lâu như thế mới thấy trong lòng dìu dịụ
Chợt nghe tiếng bát đữa chạm nhau, nàng hé mắt ra trông thì thấy vợ kế ông Bình đang so đũa ở cạnh mâm cơm trên phản. Bà đã sắp cơm mà vẫn không thèm ngó, thèm mời Chi, hình như chỉ có hai mẹ con bà trong phòng vậỵ "Đã mấy năm nay không gặp mặt mà người nỡ tận từ thế cho đành!". Tự nghĩ như vậy, Chi không thể nén được sự tức giận nên cũng hầm hầm đi ra hiên sau, chẳng thèm chào hỏi, tuy nàng cũng tự biết là vô lễ.
Khoảng hiên đó là phòng học của cậu Quý, bà huyện vẫn để nguyên vì nhà rộng không cần phải dẹp đị Cả mấy quyển vở con của cậu cũng còn bừa bộn trên bàn.
Chi ngồi bên chiếc bàn đó, tần ngần nhìn ngọn đèn búp măng vặn nhỏ với mấy quyển vở bìa xanh, nàng lại bồi hồi thương xót. Mỗi đêm trong giờ này có lẽ cậu Quý đã ngồi đây mà làm bài hay đọc sách, thế mà nay cậu đã là người thiên cổ ... Cầm một quyển sách lật ra xem thấy bút tích của em, Chi lại như tìm được hơi hướng của em bất hạnh. Nàng lần lượt mở hết tờ nọ đến tờ kia thì tình cờ nàng gặp những dòng sau này viết trên một trang giấy trắng: "Me ơi, chị ơi! Không có me, có chị thì em sống làm sao được. Mấy hôm nay dì đánh em mãi, thầy lại không cho em ăn cơm! Em khổ lắm rồi!". Đọc xong mấy dòng chữ ố hoen ngấn lệ, một ý nghĩ thảm thương bỗng thoáng qua óc người thiếu phụ: "Có lẽ vì tủi cực quá mà cậu Quý tự tử chăng?" Thì, sự đau đớn đã gần nguôi lại đùng đùng trở lại lòng nàng như một cơn giông tố. Mặc cho giòng lệ tầm tã thấm ướt cánh tay, nàng rền rĩ khóc "Em ơi! chị có ngờ đâu vắng chị em lại đến nỗi khổ sở như thế! Chẳng qua chỉ tại mẹ chết nên nhà ta mới tan nát nhường này!"
Phải, một người mẹ thân yêu mất đi bao giờ cũng làm cho gia đình siêu đổ. Bây giờ Chi mới cảm thấy hết sự thiêng liêng của chức vụ một người mẹ đối với lũ con thơ, nàng lại tiếc thương bà giáo mà đầm đìa giọt lệ.
Một lúc sau, Chi bỗng nghe tiếng ai nói khẽ bên taị Nàng nín khóc ngẩng lên trông thì thấy người vú già đang đứng cạnh mà ngó nàng, nét mặt đầy tình thương xót.
Vú nói:
- Cô chả nên phiền như thế nữạ Sự đã rồi, có lấy lại được đâụ Cô phải lo ngay đến việc hiện tạị Bây giờ cô hãy đi ăn cơm đi rồi tôi sẽ thưa chuyện với cộ
Chi sực nghĩ đến cha nên ngơ ngác hỏi:
- Thày tôi đâủ
Vú già vui vẻ đáp:
- Quan lên tỉnh lĩnh lương; hôm nay là mồng một tâỵ Quan đi vắng thực cũng hay vì nếu ở nhà thì phiền cho cô quá!
Chi như trút được gánh nặng, thở dài:
- Sao lại phiền? Vú nói tôi nghe!
- Nhưng cô hãy đi ăn cơm đi đã.
Bấy giờ Chi sực nghĩ đến dì ghẻ nên cười nhạt:
- Không, tôi không ăn cơm đâu - Ăn làm sao được. Vú nói cho tôi rõ chuyện đi đừng hỏi lôi thôi gì nữạ
Vú già kính cẩn đáp:
- Vâng, cô để tôi dọn xong rồi hãy ... Mà phải chờ đến lúc bà đi ngủ đã chứ!
Nói xong, bà ta đến bên phản bưng mâm cơm xuống bếp một cách vội vàng.
Ngồi một mình, Chi bỗng sinh lo lắng. Trông ra ngoài thì chỉ thấy một mầu đen thẫm; chiếc dinh nhỏ như bị chôn vùi trong một cái hang vô cùng to lớn. Thỉnh thoảng tiếng trống cầm canh đột ngột nổi lên, nghe có vẻ ghê rợn, âm thầm.
Nửa giờ sau, vú già mới dọn dẹp xong và ở dưới bếp chạy lên nhà trên. Sau khi đã sang buồng bên cạnh xem bà huyện còn thức không bà ta mới trở vào chỗ Chi ngồi sẽ nói:
- Bà ngủ rồi; thằng xe nó đi theo quan. ở nhà chỉ còn có cô với tôi, chẳng ai nghe trộm được nữạ
Rồi không để cho nàng kịp hỏi, bà ta vội hạ thấp giọng xuống nói ngay vào chuyện:
- Tôi mới ở với quan được một năm nay nên không biết cộ Nhưng vì quan và cậu Quý vẫn nhắc đến cô luôn nên tôi cũng biết là cô đị Mà xem như quan vẫn có ý ghét bỏ cô, vì mỗi khi nhắc đến, quan thường nói - xin phép cô: "Hừ! con đĩ ấy lại mê thằng nào mà đi theo nó chứ gì! Nó đã khỏe tân thời dởm thì tao cho nó biết thân!"
Quan đối với cô thì thế, nhưng cậu Quý thì khác hẳn. Lắm khi tôi làm cơm dưới bếp, cậu ấy thường lân la hỏi chuyện; cậu ấy nói những câu đến buồn cườị Nhắc đến cô, cậu hay nói: "Chị tôi yêu tôi lắm cợ Tôi nhớ chị tôi quá; không biết chị tôi ở đâu bây giờ?" Rồi cậu ứa nước mắt khóc ...
Vú già thấy Chi cũng ứa hai hàng lệ thì lặng im một lát ... Khi nàng đã lau nước mắt bà ta lại tiếp:
- Lắm lúc ngồi nghĩ đến tình cảnh cậu mà tôi động lòng! Làm con ông huyện mà sao khổ quá. Quan đánh, quan chửi, quan bắt nhịn cơm luôn. Quần áo cũng chẳng có mà mặc; giá tôi không may cho thì đến ở trần.
Chi thở dài:
- Vú đã thương nó thế, sao không săn sóc nó hộ tôỉ
- Săn sóc thế nào được. Cô không biết bà ...
- Bà làm gì nó?
- Bà cấm! Tôi giặt quần áo hộ thì bà đem quẳng đi mà chửi tôi tàn tệ. Hôm nào quan bắt cậu nhịn cơm thì bà đem khóa trái cửa bếp lạị..
Đấy cô coi!
Chi bỗng thốt ra lời nguyền rủa:
- ồ! Quân độc ác! Đồ nhỏ mọn!
Vú già nhăn nhó gượng cười:
- Trời! Như thế đã thấm vào đâụ Độ trước đây bà còn cầm cả thanh củi mà bổ vào đầu cậu làm thủng một chỗ, đổ hàng chén máụ Khốn nạn, cậu ấy tái cả mặt mũi đi mà không dám khóc.
- Thầy tôi muốn cho bà ấy hành hạ nó à?
- Tôi không hiểụ Nhưng có một điều là nếu quan biết thì quan cứ làm ngơ đi chẳng thèm đả động đến.
Chi nghĩ thầm: "Cha đối với con, dù con có hư hỏng đến đâu cũng không nỡ tận từ, huống chi nó, nó nào phải là đứa đốn mạt gì. Hay là vì sợ tỏ lòng thương thì nó lờn nên các cụ mới cố làm ra tàn tệ như thế chăng?" Nàng nào có thể biết được. Còn đang phân vân thì vú già lại nói:
- ấy, chính sau cái hôm mà cậu phải bà đánh và ông bắt nhịn cơm thì cậu Quý đi tắm sông rồị..
Chi chua chát ngắt lời:
- Nói là nó đi tự tử thì đúng hơn ...
Rồi nàng gục đầu vào cánh tay mà thổn thức: "Khốn nạn cho em! Đầu xanh tuổi trẻ, nào đã biết gì mà người ta nỡ giết em một cách thảm thương như thế!".
Vú già cũng rơm rớm nước mắt:
- Phải đó cô ạ! Chỉ vì bà hành hạ cậu quá nên mới hóa nông nỗi này, nhưng người ngoài thì biết đấy là đâụ
Chi lẩm bẩm một mình:
- Hừ! Con ác phụ!
Rồi sực nghĩ đến cha, nàng cười lạt:
- Tôi đã đoán ra cả ... Nhưng này, vú xem thầy tôi có ý thương nó không?
- Có! Mà hình như thương lắm. Lúc mới vớt lên, quan ra bờ sông xem thì máu cậu trào ra cổ họng ... (Vú già nhăn mặt) cô ạ! Không biết thấy vậy quan nghĩ đến tình máu mủ hay sao mà quan rơm rớm nước mắt. Rồi quan sinh buồn bực, gắt gỏng với bà đến nửa tháng vì nghe đâu cậu Quý có để lại cho quan một bức thư kể tội bà!
"Phải rồi! - Chi tự nghĩ, - Thầy ta thương con nhưng không dám lộ ra ngoàị Thực là một sự câu chấp đáng buồn!".
Từ lúc ấy, Chi không nói nữạ Hồi lâu thấy trong người mỏi mệt, nàng bỏ đi nằm, nhưng nghĩ đến tình kia nỗi nọ, nàng không sao chợp mắt được.
Sáng hôm sau nàng dạy sớm, đốt mấy nén hương rồi bảo vú già đưa ra bờ sông thăm mộ em, cắm hương lên nấm cỏ xanh, nàng đứng lặng yên và khóc một hồi lâu rồi mới trở về nhà sắp sửa đi Hà Nộị
Ra đến cửa thấy bà mẹ kế đang đứng hóng gió trước hiên, nàng đến trước mặt mà cười gằn:
- Bà thực là một người độc ác!
Đoạn, nàng nâng vạt áo lên lau khô nước mắt rồi rảo bước đi ra ngoài đường không buồn ngảnh lại ...

o0o

Chi lững thững đi men qua một sườn đồi, trong lòng phân vân nghĩ ngợị Biết bao sự thê thảm đã xảy ra trong đời nàng. Tủi thân, nàng ứa nước mắt khóc một mình.
Duyên cớ vì đâu mà nàng khổ? ... Phải chăng chỉ vì mẹ nàng mất đi, phải chăng chỉ vì cảnh dì ghẻ con chồng nên em nàng mới chết oan mà nàng thì từ bấy nhẫn nay, chiếc thân đầy đọạ..
Sự đó đã qua rồi nhưng nàng thực lấy làm ghê sợ cho những gia đình mẹ gà con vịt. Mà nàng ghê sợ bao nhiêu thì nàng lại cần phải tìm Tú, tìm ân để lập lại cuộc đời bấy nhiêụ
Nàng đoán rằng Tú chỉ về quê nội, nên quyết tâm tìm đến. ở trên xe lửa xuống, nàng lủi thủi đi bộ về làng; nàng hơi yên dạ, tin rằng từ nay trở đi nàng sẽ được sung sướng vì hóa công chả nhẽ còn bắt nàng khổ đến đâủ
Gió chiều hây hẩy thổi phấp phơ tà áo, hơi gió mát như thấm thía vào cơ thể khiến nàng khoan khoái dễ chịụ Ngắm những cây xanh tốt trên ngọn đồi vắng, nàng tự nhủ một mình:
- Phong cảnh nên thơ thế này mà những đêm trăng sáng vợ chồng dắt nhau lên đây hóng mát thì còn gì thú hơn.
Nàng lại rảo bước đi như để mau gặp Tú, gặp ân, lòng hồi hộp tưởng đến sự cảm động khi được họp mặt với chồng con.
Qua cổng làng, Chi hỏi thăm mãi mới tìm thấy nhà Tú. Đứng trước cái cổng gạch rêu phong cũ kỹ, Chi ghé nhìn vào trong sân thì một cảnh rất cảm động khiến nàng rưng rưng nước mắt: nàng thấy Tú ngồi trên chiếc chõng tre tỳ tay vào chân nét mặt rầu rầụ Bỗng thằng ân mếu máo hỏi:
- Mợ em đâủ
Tú không nói gì chỉ ứa nước mắt khóc.
Chi không nén được cảm động vội xô cổng chạy vào ôm chầm lấy con rồi khóc, bảo Tú:
- Anh tệ lắm! Anh nghĩ nhầm. Anh thương em thế thì thà giết em đi còn hơn. Anh thử tưởng tượng xem cái cảnh thương tâm của con mèo bị người ta bắt mất con, con chim người ta bắt mất vợ. Chúng nó đau đớn thế nào, kêu là thảm thiết thế nào thì em cũng khổ sở như thế ... Anh! Sao anh lại cứ làm khổ em mãị
Tú vừa ngạc nhiên, vừa hoảng sợ mặt tái dần. Chàng nắm lấy tay Chi:
- Anh nào muốn thế, nhưng anh đê hèn lắm rồi không xứng đáng làm chồng nữạ Vả lại nếu em lấy anh thì em sẽ khổ, anh mong rằng em trở lại với Lương.
Chi nức nở:
- Anh không hiểu cho lòng em. Nếu em muốn sung sướng một mình thì em đã lấy chồng rồi còn đâu đến naỵ Nhưng em đã chán hết cả, sau lúc xa anh, em có còn thiết gì nữa đâụ Trời ơi, em chỉ có thể yêu anh được mà thôị Em không thể trao lòng em cho người khác. Bởi vậy em đang thù oán anh mà được tin anh, em thấy anh khổ và ăn năn hối hận, thì bao nhiêu lòng thù oán bỗng tiêu tan đi hết. Cái đêm hôm ấy thực là một đêm cay đắng nhục nhã cho đời em nhưng anh thử nhớ lại xem lòng chúng ta có thể hồi hộp mê đắm hơn được thế nữa không!
Tú thở dài:
- Nhưng anh đã ích kỷ ... anh đã hèn nhát ...
- Thôi sự đã qua, anh nhắc lại làm gì? Em ... một đóa hoa sắp héo khô mà bóng mây chiều tưới cho một giọt sương trong mát.
Nàng nín lặng một lúc cho bớt cảm động rồi lại say sưa:
- Anh thương em đi! Yêu em đi! Đừng để em khổ nữạ Tình yêu ... tình yêu thứ nhất. Ta chỉ yêu được một người mà ta đã trao cả tâm hồn cả cuộc đờị..
Lúc ấy mảnh trăng đã lên đỉnh đầụ Bên vườn, lá tre xao xác theo làn gió đến nhẹ nhàng mát mẻ. Trời trong vắt, không một làn mây gợn. Vũ trụ bao la như một trái tim to rộng, trong đó bao nhiêu sinh vật đều như hồi hộp rung động làn ánh trăng trong. Nhưng hai người ngồi nép bên nhau, say đắm nhau, nín thở nhìn nhau như lãng quên hẳn tạo vật tuyệt vờị

    Posted by: TuongCuop